Αρέκα: 8 μυστικά για τη φροντίδα

Η αρέκα είναι ένας από τους πιο όμορφους φοίνικες για εσωτερικό χώρο με ντελικάτη και εξωτική εμφάνιση που αναβαθμίζει την αισθητική κάθε δωματίου, όπως και τη διάθεσή μας.

Γνωστή επίσης με τις ονομασίες χρυσαλιδόκαρπος ή φοίνικας αρέκα (Areca palm), η αρέκα (Dypsis lutescens) είναι ένα πολυετές φυτό που κατάγεται από τις δασικές περιοχές της Μαδαγασκάρης.

Αποτελεί εξαιρετικά δημοφιλές φυτό για γραφεία και επαγγελματικούς χώρους με εμφάνιση που θυμίζει αγαπημένα φοινικοειδή όπως η κέντια και η χαμαιδωρέα.

Η αρέκα ξεχωρίζει με τους πολυάριθμους ψηλούς, σαν καλάμια μπαμπού, φυλλοφόρους βλαστούς που ξεκινάνε από το χώμα και τα εντυπωσιακά πτεροειδή τοξωτά φύλλα, που αναπτύσσονται πολύ κοντά μεταξύ τους και σταδιακά από λαμπερά πράσινα μετατρέπονται σε χρυσοπράσινα.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για τούφες φύλλων νεαρών φυτών που στο φυσικό τους περιβάλλον δημιουργούν ξυλώδεις κορμούς και μπορεί να φτάσει τα 10 μέτρα σε ύψος.

Ως φυτό εσωτερικού χώρου σε γλάστρα, η ανάπτυξη της αρέκα είναι πιο περιορισμένη φτάνοντας μέχρι τα 2 μέτρα.

Θα χρειαστεί ωστόσο αρκετά χρόνια για να μεγαλώσει, καθώς η ανάπτυξή της είναι αρκετά αργή, γι’ αυτό και τα μεγάλα φυτά αρέκας είναι περιζήτητα και πιο ακριβά.

Ας δούμε αναλυτικά τι φροντίδα χρειάζεται ο φοίνικας αρέκα και τι προσέχουμε για να τον διατηρήσουμε όμορφο και υγιές, αποφεύγοντας ξερά φύλλα και προβλήματα.

1. Τι συνθήκες χρειάζεται η αρέκα για να αναπτυχθεί;

Η αρέκα χρειάζεται ζεστό κλίμα, περιβάλλον με αρκετή υγρασία και πλούσιο έμμεσο φως για την καλύτερη ανάπτυξή της.

Γι’ αυτό συναντάμε την αρέκα κυρίως σε εσωτερικούς χώρους, όπου τοποθετείται κοντά σε κάποιο παράθυρο αποφεύγοντας την απευθείας έκθεση των φύλλων στις ακτίνες του ήλιου.

Η υπερβολική έκθεση στο ηλιακό φως δημιουργεί εγκαύματα και καφέ ξερές κηλίδες στο φύλλωμα του φυτού.

Αν την βάλουμε σε σημείο που δεν έχει αρκετό φως, σταδιακά θα παρατηρήσουμε ότι η αρέκα αρχίζει να χάνει το λαμπερό πράσινο χρώμα στο φύλλωμα της.

Σε νότιες περιοχές της χώρας και στην Κύπρο, μπορούμε να διατηρήσουμε την αρέκα σε εξωτερικό χώρο. Προσέχουμε να βρίσκεται σε σημείο προφυλαγμένο από τον αέρα και με σχετικά περιορισμένη έκθεση στον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας. 

Οι χαμηλές θερμοκρασίες κάτω από τους 10°C και ο δυνατός αέρας είναι επιζήμια για το φυτό και μπορούν να οδηγήσουν στην καταστροφή του.

2. Πώς φύτευουμε την αρέκα σε γλάστρα;

Η αρέκα χρειάζεται ελαφρύ και αφράτο χώμα που να προσφέρει καλύτερο αερισμό των ριζών και ικανοποιητική αποστράγγιση του νερού.

Χρησιμοποιούμε ειδικό φυτόχωμα για φυτά εσωτερικού χώρου, εμπλουτισμένο με θρεπτικά στοιχεία και περλίτη.

Φυτεύουμε σε γλάστρα με τρύπες στη βάση για να απομακρύνεται το νερό που ποτίσματος και να περιορίσουμε συνθήκες υγρασίας που ενδέχεται να σαπίσουν οι ρίζες του φυτού μας ή να προκληθεί κάποια ασθένεια.

Εφόσον η αρέκα αναπτύσσεται ομαλά, χρειάζεται μεταφύτευση κάθε δύο χρόνια την περίοδο της άνοιξης σε γλάστρα ένα νούμερο μεγαλύτερη από αυτή που βρισκόταν το φυτό.

3. Τι προσέχουμε στο πότισμα της αρέκα;

Η αρέκα θεωρείται φυτό χαμηλής συντήρησης και έχει μέτριες απαιτήσεις σε νερό.

Ενδεικτικά, η αρέκα χρειάζεται πότισμα μία φορά την εβδομάδα την άνοιξης και του φθινοπώρου. Την ζεστή περίοδο του καλοκαιριού ενδέχεται να χρειαστεί συχνότερο πότισμα, ενώ τον χειμώνα μειώνουμε σημαντικά τη συχνότητα ποτίσματος.

Πριν ποτίσουμε ελέγχουμε πάντα το χώμα στη γλάστρα ότι είναι στεγνό και αν έχει ακόμα υγρασία δεν ποτίζουμε.

Αξίζει να γνωρίζουμε ότι η αρέκα είναι ευαίσθητη στα άλατα που περιέχονται στο νερό της βρύσης. Σταδιακά, καθώς τα άλατα συσσωρεύονται στο χώμα, μπορεί να εμφανίσει προβλήματα στις άκρες των φύλλων.

Για να αποφύγουμε το πρόβλημα, προτιμάμε ποτίζουμε την αρέκα με βρόχινο νερό με απιονισμένο νερό από το κλιματιστικό, τον αφυγραντήρα ή το στεγνωτήριο.

4. Τι άλλη φροντίδα χρειάζεται η αρέκα;

Η αρέκα δε χρειάζεται κλάδεμα, καθώς παρουσιάζει ομοιόμορφη ανάπτυξη σε ελκυστικό σχήμα. Κόβουμε μόνο τις ξερές κορυφές των φύλλων όταν εμφανίζονται και αφαιρούμε ξερά φύλλα από τη βάση, ώστε να μην επιβαρύνεται το φυτό.

Σημαντική φροντίδα για την αρέκα είναι το περιστασιακό σκούπισμα των φύλλων με ένα υγρό πανί, ώστε να αφαιρούμε την σκόνη και να έχουμε λαμπερό φύλλωμα.

Αποφεύγουμε τη χρήση χημικών στα φύλλα όπως γυαλιστικό φύλλων ή διαφυλλικό λίπασμα, καθώς μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στο φύλλωμα του φυτου.

Για να ενισχύσουμε την ανάπτυξη της αρέκα, προσθέτουμε κάθε δύο μήνες την περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού υγρό λίπασμα για πράσινα φυτά.

5. Πώς γίνεται ο πολλαπλασιασμός της αρέκα;

Μπορούμε να δημιουργήσουμε νέα φυτά αρέκα με σπόρο, ωστόσο ο πιο εύκολος τρόπος είναι να κάνουμε πολλαπλασιασμό με παραφυάδες.

Την περίοδο της άνοιξης, από τα ήδη ανεπτυγμένα φυτά αφαιρούμε νεαρούς βλαστούς που υπάρχουν περιφερειακά, έχουν φτάσει τα 25 εκατοστά και εμφανίζουν καλή ανάπτυξη ριζών για να φυτευθούν μεμονωμένα.

Φυτεύουμε τις παραφυάδες σε γλαστράκια φυτωριού χρησιμοποιώντας ελαφρύ φυτόχωμα με καλή αποστράγγιση και τις τοποθετούμε σε δροσερό ημισκιερό μέρος με καλό αερισμό.

Ποτίζουμε τακτικά κάθε 2-3 μέρες και μετά από περίπου 2 μήνες έχουν ριζώσει και τα νέα φυτά είναι έτοιμα.

6. Ποιες ασθένειες και ποια έντομα προσβάλλουν την αρέκα;

Αν παρατηρήσουμε καστανές κηλίδες σα λέπια που προεξέχουν στην κάτω επιφάνεια των φύλλων ή στους βλαστούς, η αρέκα μας έχει προσβληθεί από μικρά έντομα που ονομάζονται κοκκοειδή. Σε περιπτώσεις ήπιας προσβολής μπορούμε να τα αφαιρέσουμε με ένα βρεγμένο βαμβάκι.

Η αρέκα μπορεί να προσβληθεί επίσης από θρίπες, τα μικρά μαύρα έντομα που εμφανίζουν καφέ κηλίδες στα φύλλα, και από τετράνυχο με του αραχνοειδής ιστούς.

Για να την αντιμετώπιση των εντόμων και του τετράνυχου, ψεκάζουμε με άλατα καλίου και θερινό πολτό. Εναλλακτικά, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτοσχέδιο σκεύασμα που φτιάχνουμε διαλύοντας 1 κουταλιά της σούπας πράσινο σαπούνι και 1 κουταλιά του γλυκού οινόπνευμα σε 1 λίτρο νερό.

Σε συνθήκες υπερβολικής υγρασίας στο χώμα και κακού αερισμού, η αρέκα μπορεί να εμφανίσει μυκητολογικές ασθένειες που σαπίζουν τη ρίζα και προκαλούν μαύρες κηλίδες στα φύλλα και τους βλαστούς.

7. Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα προβλήματα που εμφανίζει η αρέκα;

Τα πιο συχνά προβλήμα στη φροντίδα της αρέκας σχετίζονται με το πότισμα, καθώς επίσης τις συνθήκες υγρασίας και αερισμού στον χώρο που βρίσκεται.

– Οι άκρες των φύλλων ξεραίνονται ή ολόκληρα τα φύλλα έχουν καστανό χρώμα και αφυδατωμένη όψη

Συνήθως οφείλεται σε ανεπαρκές πότισμα ή υψηλή συγκέντρωση αλάτων στο νερό που ποτίζουμε. Σε συνδυασμό με την ξηρή ατμόσφαιρα το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο, όταν για παράδειγμα το φυτό βρίσκεται κοντά σε θερμαντικά σώματα. Με ένα ψαλίδι κόβουμε τις καστανές άκρες των φύλλων, τοποθετούμε το φυτό μακριά από συσκευές θέρμανσης και ποτίζουμε με απιονισμένο νερό ή νερό της βροχής για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα.

– Η βάση του φυτού σαπίζει, μετακινείτε και εύκολα αφαιρείται

Σε αυτή την περίπτωση έχουμε συνθήκες κακού αερισμού και υπερβολικό πότισμα. Συνήθως όταν η βάση του φυτού σαπίζει δύσκολα θεραπεύεται. Μεταφέρουμε το φυτό σε φωτεινό σημείο με καλό αερισμό και αφήνουμε το χώμα να στεγνώσει εντελώς μέχρι να ξαναποτίσουμε. Μπορούμε επίσης, να βγάλουμε το φυτό από το χώμα, να καθαρίσουμε τις ρίζες και να το φυτέψουμε ξανά με νέο στεγνό φυτόχωμα.

8. Κι ένα τελευταίο μυστικό για την αρέκα

Πέρα από την εντυπωσιακή και αέρινη εμφάνιση της, η αρέκα συμπεριλαμβάνεται στα φυτά που καθαρίζουν την ατμόσφαιρα του χώρου στον οποίο την τοποθετούμε, καθώς θεωρείται ότι εξαλείφει τοξίνες και απελευρώνει άφθονη υγρασία. Είναι μη τοξικό φυτό, ασφαλές για χώρους με κατοικίδια.