Μεσημβριάνθεμο: Το φυτό μπούζι με λουλούδια που κλείνουν το βράδυ

Εξαιρετικά δημοφιλές στα μέρη μας και αγαπημένο φυτό από τις αυλές των γιαγιάδων, το μεσημβριάνθεμο αποτελεί διαχρονικά μία όμορφη προσθήκη για κάθε κήπο και αυλή.

Με καταγωγή από τη Νότια Αφρική, το μεσημβριάνθεμο (Mesembryanthemum cordifolium) είναι ένα χαμηλό παχύφυτο με γρήγορη έρπουσα ανάπτυξη που έχει την ικανότητα να καλύπτει την επιφάνεια που του δίνουμε.

Διαθέτει πολυάριθμους στρογγυλούς πράσινους βλαστούς που φτάνουν τα 60 εκατοστά σε μήκος με γυαλιστερά δερματώδη φύλλα.

Θα το ακούσουμε με πολλές ονομασίες όπως απτένια, μπούζι και μεσημεράκι, καθώς τα λουλούδια έχουν την ιδιότητα του ανοίγουν την ημέρα και κλείνουν το βράδυ.

Το μεσημβριάνθεμο ανθίζει από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο με πολύ μικρά άνθη σε αποχρώσεις του μωβ, ροζ και κόκκινου που προσθέτουν έντονες πινελιές χρώματος στο καταπράσινο χαλί που δημιουργεί με τα φύλλα και τους βλαστούς του.

Η υψηλή ανθεκτικότητα και οι ελάχιστες απαιτήσεις του σε φροντίδα το καθιστούν ιδανικό φυτό για ένα κήπο με χαμηλές ανάγκες σε συντήρηση.

Χρησιμοποιείται ως φυτό για εδαφοκάλυψη με μικρές απαιτήσεις σε νερό και συνδυάζεται πολύ όμορφα με πιο ψηλά φυτά ανάμεσα σε κήπους και παρτέρια.

Εξαιρετική επιλογή, επίσης, για φύτευση σε γλάστρες, ζαρντινιέρες και κρεμαστά καλάθια δημιουργώντας ένα μοναδικό αισθητικό αποτέλεσμα.

Ας δούμε αναλυτικά περισσότερες πληροφορίες για το μεσημβριάνθεμο μαζί με χρήσιμες συμβουλές για τη φροντίδα του, ώστε να το απολαμβάνουμε όμορφο και ζωηρό στον κήπο, στην αυλή και στη βεράντα μας.

1. Τι συνθήκες χρειάζεται το μεσημβριάνθεμο για να αναπτυχθεί;

Το μεσημβριάνθεμο είναι ένα ανθεκτικό παχύφυτο που προσαρμόζεται στα περισσότερα είδη εδαφών, ακόμα και σε φτωχά εδάφη με χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία αρκεί να έχουν καλή αποστράγγιση.

Το συναντάμε ως φυτό για παραθαλάσσιες περιοχές που αντέχει στην αλατότητα του εδάφους και την ξηρασία.

Αναπτύσσεται τόσο σε θέσεις με πλούσια ηλιοφάνεια, όσο και σε ημισκιά.

Είναι φυτό ανθεκτικό στη ζέστη και στις υψηλές θερμοκρασίες, ωστόσο είναι ευαίσθητο στον παγετό και σε θερμοκρασίες κάτω από 5°C.

Σε ήπιο κλίμα, το μεσημβριάνθεμο διατηρεί τη βλάστηση του όλο τον χρόνο, ενώ σε περιοχές που επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες τον χειμώνα ξεραίνεται και μπορεί να επανέλθει την άνοιξη.

2. Πώς φυτεύουμε το μεσημβριάνθεμο σε γλάστρα;

Επιλέγουμε σημεία με νότιο ή δυτικό προσανατολισμό στην αυλή ή το μπαλκόνι μας που εξασφαλίζουν καλή ικανοποιητική ηλιοφάνεια για το μεσημβριάνθεμο.

Χρησιμοποιούμε σχετικά μικρές γλάστρες 25 εκατοστών που μπορούμε να κρεμάσουμε σε κάποιο ψηλό σημείο, ώστε το μεσημβριάνθεμο μας να έχει αρκετό χώρο να αναπτυχθεί προς τα κάτω.

Μπορεί επίσης να φυτευθεί σε ρηχές ζαρντινιέρες που τοποθετούμε σε φωτεινό σημείο στην αυλή και στη βεράντα μας.

Γεμίζουμε τις γλάστρες και τις ζαρντινιέρες με ειδικό φυτόχωμα για κάκτους και παχύφυτα, προσθέτοντας άμμο και περλίτη για καλύτερη αποστράγγιση.

Όταν οι ρίζες του μεσημβριάνθεμου γεμίσουν τη γλάστρα και παρατηρήσουμε την ανάπτυξη του φυτού να περιορίζεται είναι καιρός να κάνουμε μεταφύτευση σε μεγαλύτερη γλάστρα.

Όπως ισχύει με όλα τα παχύφυτα, μετά τη μεταφύτευση μεταφέρουμε τη γλάστρα σε σκιερό περιβάλλον και δεν ποτίζουμε για 2-3 μέρες ώστε να προσαρμοστεί στο νέο του περιβάλλον.

Στη συνέχεια, το μεταφέρουμε στην οριστική του θέση και συνεχίζουμε τη φροντίδα του μεσημβριάνθεμου κανονικά.

3. Πόσο συχνά θέλει πότισμα το μεσημβριάνθεμο;

Το μεσημβριάνθεμο έχει χαμηλές απαιτήσεις σε νερό, ειδικά όταν φυτεύεται στο έδαφος και έχει εγκατασταθεί ομαλά.

Για φυτά μεσημβριάνθεμου που έχουμε σε γλάστρα, ποτίζουμε περίπου 1 φορά την εβδομάδα την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου και αφήνουμε το χώμα να στεγνώνει πριν ποτίσουμε ξανά. Τη ζεστή περίοδο του καλοκαιριού θα χρειαστεί συχνότερο πότισμα, ειδικά αν εκτίθεται σε έντονη ηλιοφάνεια.

Για φυτά που έχουμε στο έδαφος, τον πρώτο χρόνο ποτίζουμε κανονικά για να βοηθήσουμε το φυτό να αναπτύξει γερό ριζικό σύστημα και στη συνέχεια περιορίζουμε το πότισμα σε 1 φορά ανά 2 εβδομάδες την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου, και 1 φορά την εβδομάδα την περίοδο του καλοκαιριού.

Ως γενικό κανόνα, προτιμάμε να ποτίζουμε λιγότερο συχνά και με μεγαλύτερη ποσότητα νερού, παρά να κάνουμε μικρά συχνά ποτίσματα.

4. Πότε βάζουμε λίπασμα στο μεσημβριάνθεμο;

Για να τονώσουμε τη βλάστηση του μεσημβριάνθεμου, προσθέτουμε πλήρες υγρό λίπασμα στις αρχές της άνοιξης που θα ενισχύσει την ανάπτυξή του.

Συμπληρωματικά, στις αρχές του καλοκαιριού μπορούμε να κάνουμε μία δεύτερη συμπληρωματική λίπανση.

Αποφεύγουμε την υπερβολική χρήση λιπάσματος και ειδικότερα λιπασμάτων αζώτου που ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα στα φύλλα και τη βλάστηση του μεσημβριάνθεμου.

5. Ποιες ασθένειες και ποια έντομα προσβάλλουν το μεσημβριάνθεμο;

Το μεσημβριάνθεμο θεωρείται εξαιρετικά ανθεκτικό φυτό που δεν παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα με ασθένειες και έντομα.

Την περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού, ελέγχουμε το φυτό για την παράσιτων όπως τα κοκκοειδή και ο τετράνυχος.

Προσέχουμε το υπερβολικό πότισμα, καθώς και η μόνιμη παρουσία υγρασίας στο χώμα μπορεί να οδηγήσει σε σάπισμα της ρίζας με χλωρωτικά φύλλα και προβλήματα στην ανάπτυξη του φυτού.

6. Χρειάζεται κλάδεμα το μεσημβριάνθεμο;

Το μεσημβριάνθεμο αναπτύσσεται γρήγορα και μπορεί να καλύψει μεγάλη επιφάνεια, γι’ αυτό μπορούμε να το κλαδέψουμε ώστε να περιορίσουμε την εξάπλωση του.

Το κλάδεμα του μεσημβριάνθεμου γίνεται στις αρχές της άνοιξης, αφαιρώντας ξεραμένους και ταλαιπωρημένους βλαστούς για να ανανεωθεί το φυτό.

Όπου χρειάζεται, μπορούμε να αφαιρέσουμε και ολόκληρους βλαστούς από τη βάση του φυτού για να δημιουργήσουμε περισσότερο χώρο και να ενθαρρύνουμε τη δημιουργία νέας βλάστησης.

Το ίδιο ισχύει για φυτά μεσημβριάνθεμου σε γλάστρα, εφόσον έχουν δημιουργήσει μεγάλο αριθμό βλαστών που μπλέκονται μεταξύ τους μπορούμε να τους κόψουμε για καλύτερο αερισμό του φυτού.

Οι βλαστοί που κόβουμε μπορούν να φυτευθούν σε καινούργιες γλάστρες για να κάνουμε πολλαπλασιασμό του μεσημβριάνθεμου δημιουργώντας νέα φυτά.

7. Πώς γίνεται ο πολλαπλασιασμός του μεσημβριάνθεμου;

Μπορούμε να δημιουργήσουμε νέα φυτά μεσημβριάνθεμου πολύ εύκολα κόβοντας τμήματα βλαστών ή φύλλα από το μητρικό φυτό για να κάνουμε πολλαπλασιασμό με μοσχεύματα.

Ο πολλαπλασιασμός του μεσημβριάνθεμου μπορεί επίσης να γίνει με διαίρεση ρίζας και με σπόρο.

α) Πολλαπλασιασμός μεσημβριάνθεμου με μοσχεύματα βλαστών και φύλλων: Η καλύτερη περίοδος για να δημιουργήσουμε νέα φυτά με μοσχεύματα είναι η περίοδος της άνοιξης:

• Κόβουμε υγιείς βλαστούς μήκους 10-15 εκατοστών από τις άκρες τις βλάστησης του φυτού και αφαιρούμε τα φύλλα από το κάτω μέρος τους. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τα τρυφερά φύλλα που έχουμε αφαιρέσει, αφού πρώτα τα αφήσουμε πάνω σε χαρτί που τοποθετούμε σε σκιερό μέρος για μερικές μέρες μέχρι να στεγνώσουν οι τομές τους.
• Σε μικρά γλαστράκια φυτωρίου, γεμίζουμε με ειδικό φυτόχωμα για κάκτους και παχύφυτα στο οποίο προσθέτουμε άμμο και περλίτη για καλύτερο αερισμό των ριζών και αποστράγγιση του νερού.
• Φυτεύουμε τα μοσχεύματα βλαστού στα γλαστράκια βυθίζοντας περίπου το μισό τμήμα του βλαστού στο χώμα. Αν χρησιμοποιούμε κόμμενα φύλλα, τα τοποθετούμε πάνω στο χώμα της γλάστρας.
• Διατηρούμε τα γλαστράκια σε δροσερό περιβάλλον που δε χτυπούν οι απευθείας ακτίνες του ήλιου και ποτίζουμε τακτικά ώστε να υπάρχει υγρασία στο χώμα.
• Μετά από 4-5 εβδομάδες, τα μοσχεύματα μας σταδιακά θα αναπτύξουν ρίζες και είναι έτοιμα για να τα μεταφέρουμε στην οριστική τους θέση.

β) Πολλαπλασιασμός μεσημβριάνθεμου με σπόρο: Το μεσημβριάνθεμο μπορεί να πολλαπλασιαστεί και με σπόρο την περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού:

• Χρησιμοποιούμε ένα ρηχό δοχείο που διαθέτει τρύπα για να φεύγει το νερό.
• Προσθέτουμε μία στρώση φυτόχωμα για κάκτους και παχύφυτα.
• Ψεκάζουμε την επιφάνεια του χώματος με ένα μικρό ψεκαστήρι και τοποθετούμε τους σπόρους στην επιφάνεια του χώματος.
• Σκεπάζουμε τους σπόρους με ένα λεπτό στρώμα άμμου για να τους καλύψουμε.
• Καλύπτουμε το δοχείο με ένα νάυλον και το τοποθετούμε σε σκιερό και δροσερό περιβάλλον.
• Μόλις οι σπόροι αρχίσουν να φυτρώνουν, κάνουμε τρύπες στο νάυλον για καλύτερο αερισμό.
• Διατηρούμε τα νεαρά φυτά σε σχετική υγρασία και σκιερό περιβάλλον για 2-3 εβδομάδες μέχρι να αποκτήσουν μέγεθος περίπου ενός εκατοστού.
• Στη συνέχεια, τα μεταφέρουμε προσεκτικά σε μεγαλύτερα γλαστράκια και σταδιακά σε μεγαλύτερη έκθεση φωτός και λιγότερη υγρασία για να αναπτυχθούν.

γ) Πολλαπλασιασμός μεσημβριάνθεμου με διαίρεση ρίζας: Για φυτά μεσημβριάνθεμου που έχουμε σε γλάστρα, την περίοδο της άνοιξης, μπορούμε να τα πολλαπλασιάσουμε χωρίζοντας σε δύο ή περισσότερα μέρη το αρχικό φυτό:

• Ποτίζουμε ελαφρά το μεσημβριάνθεμο που θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε, ώστε να γίνει πιο εύκολα ο διαχωρισμός.
• Βγάζουμε το φυτό από τη γλάστρα και το χωρίζουμε ώστε κάθε μέρος να έχει αρκετή ρίζα και φύλλωμα.
• Φυτεύουμε τα διαχωρισμένα μέρη σε νέες γλάστρες, χρησιμοποιώντας ειδικό φυτόχωμα για κάκτους και παχύφυτα στο οποίο έχουμε προσθέσει άμμο και περλίτη.
• Μετά τη διαίρεση, τα διατηρούμε για 2-3 μέρες σε σκιερό περιβάλλον χωρίς να ποτίσουμε.
• Στη συνέχεια τα μεταφέρουμε στην οριστική τους θέση και τα φροντίζουμε κανονικά.

8. Κι ένα μυστικό για το φυτό μπούζι

Το μεσημβριάνθεμο (Mesembryanthemum cordifolium) είναι γνωστότερο ως “φυτό μπούζι” και πιο συγκεκριμένα μπορεί να το ακούσουμε ως μπούζι λεπτόφυλλο, μπούζι ψιλό ή μπούζι καρδιόφυλλο. Οι ονομασίες αυτές χρησιμοποιούνται για να ξεχωρίσει από ένα ακόμα φυτό που ονομάζεται “μπούζι” (Carpobrotus edulis) με μεγαλύτερα λουλούδια και θα το ακούσουμε ως μπούζι χοντρόφυλλο, μπούζι πλατύ ή μπούζι γίγας. Παρόλο που εκ πρώτης όψεως τα δύο φυτά μπορεί να έχουν κάποιες ομοιότητες, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι πρόκειται για διαφορετικά είδη φυτών και δε θα πρέπει να συγχέονται.