Φιλυρέα ή Φιλλύκι: Ένα ανθεκτικό φυτό για φράχτη

Η φιλυρέα είναι ένας σκληραγωγημένος θάμνος που συναντάμε στη χώρα μας και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου να φύεται σε άγονες και βραχώδεις τοποθεσίες μέχρι τα 700 μέτρα υψόμετρο.

Πρόκειται για ένα αειθαλές φυτό με ακανόνιστο σχήμα που φτάνει συνήθως σε ύψος 3-4 μέτρων και μπορεί να έχει τη μορφή μικρού δέντρου.

Ανήκει στην ίδια οικογένεια με την ελιά και ανά περιοχές έχει διαφορετικές ονομασίες όπως φιλύρα, γλατζινιά ή ελίτσα, καθώς τα φύλλα της θυμίζουν αυτά της ελιάς.

Η καλλωπιστική αξία του φυτού βρίσκεται στο συμπαγές σκουροπράσινο φύλλωμα με τα δερματώδη φύλλα που διατηρούν το έντονο χρώμα τους καθόλη τη διάρκεια του χρόνου.

Ανθίζει μέσα στην άνοιξη και νωρίς το καλοκαίρι, δίνοντας μικρά ασπροκίτρινα άνθη με ιδιαίτερο άρωμα κατά μήκος του φυτού.

Τα άνθη της φιλυρέας εξελίσσονται σε μικρούς, στρογγυλούς, καρπούς με χρώμα από σκούρο μπλε εως μαύρο.

Αποτελεί ιδανικό φυτό για μεσογειακό κήπο με χαμηλές ανάγκες συντήρησης, σε αυλές και σε πάρκα, καθώς επίσης σε μεγάλες γλάστρες.

Συχνά επιλέγεται ως φυτό για φράχτη, για φύτευση περιφερειακά σε κήπους και για οριοθέτηση χώρων, ενώ έχει την ιδιότητα να διαμορφώνεται από κηποτέχνες σε διάφορα σχήματα και σε αυστηρές μορντούρες.

Ας δούμε χρήσιμες πληροφορίες και συμβουλές για τη φροντίδα της φιλυρέας για να απολαμβάνουμε το πλούσιο φύλλωμα της στον κήπο και την αυλή μας.

1. Ποια είναι τα πιο γνωστά είδη φιλυρέας;

Δύο είναι τα πιο γνωστά είδη φιλυρέας που συναντάμε στη χώρα μας και στην Κύπρο.

Και τα δύο είδη είναι εξαιρετικά ανθεκτικά και φυτεύονται με παρόμοιο τρόπο, καθώς έχουν ελάχιστες απαιτήσεις σε φροντίδα. Η βασική διαφορά τους είναι το σχήμα των φύλλων και το τελικό τους μέγεθος.

• Φιλυρέα στενόφυλλη (Phillyrea angustifolia): Αειθαλής θάμνος ακανόνιστου σχήματος με αργή ανάπτυξη, ύψους μέχρι 4 μέτρα και διάμετρο 3 μέτρων. Διαθέτει στενά φύλλα που μοιάζουν με αυτά της ελιάς. Προτιμάται για διαχωριστικά και διαμόρφωση σε διάφορα σχήματα, χάρη στο πύκνο φύλλωμα και τα λεπτά φύλλα του.
• Φιλλύκι πλατύφυλλο (Phillyrea latifolia): Αειθαλές φυτό με κανονική ανάπτυξη. Διαθέτει πιο πλατιά ωοειδή φύλλα με μία ελαφριά γυαλάδα και έχει μεγαλύτερη ανάπτυξη που μπορεί να φτάσει σε ύψος 8 μέτρων. Προτιμάται για μεμονωμένες φυτεύσεις και για δημιουργία ψηλού φράχτη.

2. Τι συνθήκες χρειάζεται η φιλυρέα για να αναπτυχθεί;

Η φιλυρέα αναπτύσσεται καλύτερα σε ηλιόλουστες θέσεις με νότιο ή δυτικό προσανατολισμό και είναι φυτό ανθεκτικό στη ζέστη και την ξηρασία.

Τη συναντάμε, κυρίως, σε ξερά και άγονα εδάφη, ωστόσο προσαρμόζεται στα περισσότερα είδη εδαφών, αρκεί να έχουν καλή αποστράγγιση.

Ανθεκτική και στην αλατότητα του εδάφους, η φιλυρέα αποτελεί ιδανική επιλογή φυτού για παραθαλάσσιες περιοχές.

Αν και έχει μερική αντοχή σε χαμηλές θερμοκρασίες μέχρι τους -10°C, δε συστήνεται για περιοχές με κρύους χειμώνες και παγετούς μεγάλης διαρκείας.

3. Πότε φυτεύουμε την φιλυρέα και σε τι αποστάσεις;

Η φιλυρέα φυτεύεται την περίοδο της άνοιξης ή στις αρχές του φθινοπώρου.

Για δημιουργία φράχτη, φυτεύουμε τα φυτά φιλυρέας σε αποστάσεις από 80 μέχρι 120 εκατοστά ανάλογα την πυκνότητα του φράχτη που θέλουμε να δημιουργήσουμε και λαμβάνοτας υπόψη πως η φιλυρέα δεν έχει γρήγορη ανάπτυξη.

4. Πόσο συχνά θέλει πότισμα η φιλυρέα;

Η φιλυρέα έχει μικρές απαιτήσεις σε πότισμα εως ελάχιστες αφού μεγαλώσει και εγκατασταθεί στο έδαφος.

Ενδεικτικά, ποτίζουμε περίπου 1 φορά την εβδομάδα την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου.

Αυξάνουμε τη συχνότητα του ποτίσματος την περίοδο του καλοκαιριού και σε περιόδους που επικρατουν υψηλές θερμοκρασίες.

Ανάλογα το περιβάλλον που έχει φυτευθεί και το νερό που συγκρατεί το έδαφος, αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο ριζικό σύστημα.

5. Κάθε πότε βάζουμε λίπασμα στη φιλυρέα;

Η φιλυρέα αναπτύσσεται σε άγονα εδάφη χωρίς να έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά.

Για να ενισχύσουμε την ανάπτυξη του φυτού, μπορούμε να προσθέσουμε πλήρες λίπασμα μία φορά στις αρχές της άνοιξης.

6. Χρειάζεται κλάδεμα η φιλυρέα;

Η φιλυρέα μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς κλάδεμα, έχοντας ένα ελεύθερο ακανόνιστο σχήμα.

Για φυτά που είναι φυτεμένα σε φράχτη, νωρίς την άνοιξη, κλαδεύουμε στο επιθυμητό ύψος για να μην ξεφύγει η ανάπτυξή τους.

Εξίσου καλό για την ανάπτυξη του φυτού είναι η αφαίρεση των ξερών ανθέων και βλαστών, μετά την ανθοφορία, καθώς και το ελαφρύ κλάδεμα στις άκρες του φυτού για μία πιο συμπαγή ανάπτυξη.

7. Πώς γίνεται ο πολλαπλασιασμός της φιλυρέας;

Για να δημιουργήσουμε νέα φυτά φιλυρέας, κάνουμε α) πολλαπλασιασμό με σπόρο, β) πολλαπλασιασμό με μοσχεύματα και γ) πολλαπλασιασμό με καταβολάδες.

α) Η διαδικασία για τον πολλαπλασιασμό της φιλυρέας με σπόρο είναι αργή και σχετικά δύσκολη, καθώς πρέπει πρώτα να αφαιρεθεί το περίβλημα του καρπού για να πάρουμε το εσωτερικό του και χρειάζεται αρκετό χρόνο για να φυτρώσει και να δώσει φυτά που είναι έτοιμα να φυτευθούν.

β) Για τον πολλαπλασιασμό της φιλυρέας με μοσχεύματα, στα τέλη του καλοκαιριού παίρνουμε ημιξυλοποιημένα τμήματα βλαστού μήκους περίπου 15 εκατοστών από υγιή βλάστηση. Αφαιρούμε τα φύλλα από τη βάση και βάζουμε τα μοσχεύματα σε ορμόνη ριζοβολίας για να ενισχύσουμε την ανάπτυξη των ριζών. Φυτεύουμε σε γλαστράκια με μείγμα τύρφης, άμμου και περλίτη. Τοποθετούμε τα μοσχεύματα σε ένα φωτεινό προστατευμένο σημείο μέχρι να ριζώσουν και ποτίζουμε τακτικά για να διατηρούμε το υπόστρωμα σχετικά υγρό.

γ) Ο πολλαπλασιασμός της φιλυρέας με καταβολάδες γίνεται την περίοδο της φθινοπώρου. Επιλέγουμε υγιή κλαδιά και με ένα μαχαίρι κάνουμε μία τομή στο σημεί που θέλουμε να βάλουμε στο χώμα. Κάμπτουμε τον βλαστό για να εισέλθει στο χώμα αφήνοντας την άκρη του να ξεπροβάλλει από το χώμα. Τον επόμενο χρόνο, αφού έχουν ριζώσει, τα κόβουμε από το μητρικό φυτό κι έχουμε νέα φυτά φιλυρέας.

8. Κι ένα μυστικό για την φιλυρέα

Τα μικρά αρωματικά λουλούδια της φιλυρέας αποτελούν πόλο έλξης για μέλισσες και πεταλούδες, ενώ οι καρποί του φυτού είναι εξαιρετική τροφή για τα πουλιά.