εικόνα

Μαλοτήρα, το κρητικό τσάι

mistikakipou-michaliskoulieris_malotira

Μαλοτήρα, το κρητικό τσάι

Η μαλοτήρα είναι το τσάι του βουνού της Κρήτης, το ενδημικό φυτό που αυτοφύεται μόνο στα βουνά της, τα Λευκά ‘Όρη και τον Ψηλορείτη. Τη συναντάμε σε υψόμετρο από 800 έως και 2000 μέτρα κοντά σε μέρη που φυτρώνει και η ματζουράνα. Η μαλοτήρα, πολυετής αειθαλής πόα που βοτανολογικά ανήκει στο γένος Σιδηρίτη, φθάνει σε ύψος 70 εκατοστά, διαθέτει όρθιο αποξυλωμένο βλαστό και φέρει λογχοειδή χνουδωτά φύλλα και μικρά κίτρινα άνθη.

 

Από την εποχή της ενετοκρατίας, η μαλοτήρα αποτελούσε παραδοσιακά πρωινό ρόφημα για τους κατοίκους της Δυτικής Κρήτης και φαρμακευτικό βότανο κατά των κρυολογημάτων, των παθήσεων του στομάχου και του αναπνευστικού. Άλλωστε, οι Ενετοί δημιούργησαν το όνομα της, “maletira”, συνδυάζοντας τις ιταλικές λέξεις male (αρρώστια) και tirare (σέρνω) προκειμένου να επισημάνουν τις ιδιαίτερες φαρμακευτικές της ιδιότητες.

 

Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα επιβεβαίωσε τις πεποιθήσεις των Κρητικών για την μαλοτήρα. Συγκεκριμένα, αποκάλυψε την παρουσία, τόσο στο φυτό όσο και στο αφέψημα, πολύτιμων φλαβονοειδών ουσιών με σημαντική φαρμακοδυναμική δράση στη διέγερση της καρδιακής λειτουργίας, στην ελάττωση της πίεσης, στην διούρηση και στην προστασία από κρυολογήματα. Επιπλέον, στο αιθέριο έλαιο της μαλοτήρας έχουν εντοπιστεί πλήθος ουσιών με αντιμικροβιακές φαρμακευτικές ιδιότητες.

 

Δυστυχώς, τα τελευταία είκοσι χρόνια, οι φυσικοί πληθυσμοί της μαλοτήρας έχουν μειωθεί δραματικά. Τα πανέμορφα λιβάδια μαλοτήρας με τα κίτρινα άνθη, σύμφωνα με εκτιμήσεις, έχουν σχεδόν εξαφανισθεί από τον Ψηλορείτη και λιγότερο από το 30% έχει διασωθεί στα Λευκά Όρη. Η ανεξέλεγκτη συλλογή καθώς και η υπερβόσκηση έφεραν τη μαλοτήρα σε σημείο να κινδυνεύει και ανάγκασαν τη Διεύθυνση Δασών Χανίων να απαγορέψει τη συλλογή με σκοπό την εμπορία της αυτοφυούς μαλοτήρας και άλλων βοτάνων της κρητικής γης.

 

Όμως, η ζήτηση της μαλοτήρας, τόσο στο τοπικό όσο και στο διεθνές εμπόριο παραμένει σε υψηλά επίπεδα λόγω του ευχάριστου αρώματος και των φαρμακευτικών της ιδιοτήτων. Mέσα σε αυτό το πλαίσιο, η προστασία των φυσικών πληθυσμών της μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την ανάπτυξη της καλλιέργειας της στους ορεινούς όγκους της Κρήτης. Μερικοί παραγωγοί έχουν ήδη ξεκινήσει και αναμένονται κι άλλοι. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι η καλλιέργεια της μαλοτήρας αποτελεί μια ιδιαίτερα παραγωγική και συμφέρουσα από οικονομικής πλευράς δραστηριότητα.

 

Κώστας Λιονουδάκης
Γεωπόνος Γ.Π.Α.

Πρόσφατα Σχόλια: (2)

σχολιαστής
ΔΕΜΕΡΤΖΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ιούλιος 11, 2017

ΤΟ ΤΣΑΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΠΙΣΤΕΥΩ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ. ΔΕΣΜΕΥΟΜΑΙ ΝΑ ΣΤΕΙΛΩ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ. ΑΠΟ ΤΟ ΒΟΥΝΟ. ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΝΑ ΔΩ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΟ.

Σχολιάστε
    σχολιαστής
    Τα Μυστικά του Κήπου Ιούλιος 11, 2017

    Η μαλοτήρα, με βοτανική ονομασία Sideritis syriaca, είναι το τσάι του βουνού της Κρήτης. Είναι ενδημικό φυτό της Κρήτης, δηλαδή συναντάται αυτοφυές μόνο στην Κρήτη. To τσάι του βουνού, που υπάρχει στη Μακεδονία και στο οποίο αναφέρεστε, είναι διαφορετικό τσάι, κάποιο άλλο είδος του γένους Sideritis.

    Σχολιάστε

Σχολιάστε

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *